Hypeocratie

Uitgesteld

Een blanke, in een gekleurde wereld

Uitgesteld

BSD live: een eenvoudige kennismaking?

{mosimage} Er was eens een tijd dat Linux moeilijk was. Installatie en beheer lag redelijk buiten bereik van beginnende gebruikers. Het vereiste nogal wat om de harde schijf in te delen en het installatieproces af te ronden. Goed, voor een deel van de gebruikers maakte dat het juist interessant, maar voor veel anderen was het een brug te ver. 'Even proberen' was er niet bij. Voeg daar dan de problemen met hardware en stuurprogramma's bij en de meeste belangstellenden kozen er voor om vooral veilig bij Windows te blijven.

En toen kwam Knoppix, een van de eerste live cd's. Knoppix was (en is) gebaseerd op Debian (toch niet de meest eenvoudige Linux distributie). Het herkende standaard een grote verzameling hardware en na het opstarten kregen we een complete en goed bruikbare grafische werkomgeving. De cd was afgeladen met KDE-gebaseerde programma's. Knoppix leverde hiermee een belangrijke bijdrage aan het neerzetten van Linux als een bruikbaar alternatief voor desktop computers.

De meest bekende Linux distributies zijn al geruime tijd in de voetstappen van Knoppix getreden. Velen hebben een live omgeving als onderdeel van de installatie (zoals Ubuntu) of maken live cd's beschikbaar voor testdoeleinden.

BSD mogen we het broertje van Linux noemen. De BSD's zijn Unix-achtige besturingssystemen. Vroeg of laat komen Linux gebruikers met BSD in aanraking. In dit artikel en het volgende duiken we in de wereld van live cd's die op BSD zijn gebaseerd. Welke cd's zijn beschikbaar en welke daarvan zijn geschikt voor beginnende gebruikers die al wat ervaring met Linux hebben?

{mospagebreak title=Op zoek naar een BSD live cd}

Op zoek naar een BSD live cd

Om met BSD live cd's te kunnen spelen, moeten we ze eerst vinden. Gelukkig zijn de zoekmachines nooit ver weg. Google, iXquick, Hakia en Ask werden aan het werk gezet met zoektermen als "live cd BSD", "FreeBSD live", "NetBSD live", "OpenBSD live" en "Dragonfly live". De eerste resultaten leken bemoedigend, maar bij nader inzien bleken veel resultaten te verwijzen naar oudere projecten die de tand des tijds niet hadden doorstaan. Het oorspronkelijke enthousiasme achter de projecten was al ingeruild door verwaarlozing en vergetelheid. In een aantal gevallen werd ook niet duidelijk of het project nog wel actief was of dat het tussen twee vrijgaven in zat.

{mospagebreak title=Een reis door de geschiedenisboekjes}

Een reis door de geschiedenisboekjes

Een voorbeeld is OliveBSD. Deze live cd werd besproken in Distrowatch Weekly (nummer 140, 27 februari 2007) te zamen met FreeSBIE, Frenzy en Anonym.OS. De bespreking was niet onverdeeld positief, want deze op OpenBSD 3.8 gebaseerde live cd had nog wat ruwe kantjes. In de kern was het een goed idee en door te kiezen voor de IceWM window manager nog origineel ook. Maar helaas, OliveBSD werd niet verder ontwikkeld.

Anonym.OS, ook genoemd in het artikel van Distrowatch, is een ander voorbeeld. Het idee om een live cd te bieden voor veilig en anoniem gebruik van de computer en het internet is solide genoeg. Het blad Wiredi besteedde er om die reden eveneens aandacht aan. Anonym.OS maakte bijvoorbeeld gebruik van TOR, een netwerk van gratis proxyservers, en was gebaseerd op OpenBSD 3.8. OpenBSD is extreem gericht op veiligheid en stabiliteit en vormde een stevig fundament. De live cd was samengesteld door kaos.theory/security.research en er waren grote plannen. Zoals in Wired stond:

But kaos.theory members say Anonym.OS is just the first step in making anonymity widely available. Future versions, they say, may run on a USB key chain. Additionally, they plan to implement Enigmail to allow encrypted e-mail for Thunderbird and Gaim Off-the-Record, which allows users to use instant messaging without their logs being tied to them.

De meest recente vrijgave dateert al weer van 14 januari 2006 en de oorspronkelijke ontwikkelaars zijn zo te zien met andere projecten bezig. Anonym.OS zakt langzaam weg in de anonimiteit van de geschiedenis.

{mosimage}

FreeBSD Live staat nog steeds op de eerste pagina van de zoekresultaten, maar het project ligt al sinds 2003 stil. Deze live cd werd samengesteld door de Brazilian FreeBSD User Group. In 2002 gaven zij de scripts voor het bouwen van de cd vrij.

Naast de zoekmachines leverde de The LiveCD List een lijstje mogelijke schijven op. Op deze lijst stonden 11 BSD live cd's, naast de honderden Linux live cd's:

  • FreeSBIE
  • FreeBSD Live CD
  • m0n0wall
  • Frenzy
  • FugIta
  • LiveBSD
  • NetBoz
  • Anonym.OS
  • Ging
  • NewBIE
  • XORP Live CD

Met dit overzicht werd ook gelijk het probleem van dergelijke sites duidelijk, The LiveCD List is niet helemaal bijgewerkt.  FreeBSD Live, LiveBSD, NetBoz and Anonym.OS zijn dode projecten. De status van Ging – Debian met een  FreeBSD kernel- is onduidelijk. NewBIE lijkt te zijn vervangen door een op Linux gebaseerde cd.  XORP, het eXtensible Open Router Project, is volop actief, maar je moet op de website van het project  zoeken om een verwijzing naar BSD te vinden.

{mospagebreak title=Wat is er beschikbaar?}

Wat is er beschikbaar?

Uiteindelijk leverde al het speurwerk een overzicht op van oude en actieve projecten die zich bezig hielden/houden met BSD live cd's. Het geheel is samengevat in een tabel. Er zullen ongetwijfeld nog projecten ontbreken, maar het lijkt voor dit moment meest complete overzicht te zijn.

De tabel is te vinden in de sectie Downloads.

{mospagebreak title= Voor eindgebruikers}

BSD live cd's voor eindgebruikers

In dit artikel kijken we naar BSD live cd's die gericht zijn op eindgebruikers. Een aantal projecten viel daardoor af. FreeNAS, pfSensen, m0n0owall (en misschien ook XORP) zijn meer gericht op netwerkdiensten. Frenzy werd niet meegenomen omdat het zich meer gaat richten op systeembeheerders en minder op eindgebruikers. Uiteindelijk werden de volgende live cd's getest:

  • BSD Anywhere
  • DragonFly Live
  • FuguIta
  • OpenBSD Live
  • MarBSD
  • NetBSD Live
  • FreeSBIE
  • DesktopBSD
  • RoFreeSBIE

We zullen ze kort bespreken.

{mospagebreak title=BSDanywhere}

BSDanywhere

BSDanywhere staat nog in de steiger met een recente beta3 vrijgave. Het was de bedoeling op 24 september een definitieve versie te hebben tijdens de OpenExpo 2008  in Zurich/Winterthur, maar die datum is niet gehaald.  BSDanywhere is gebaseerd op OpenBSD 4.3. De ontwikkeling begon in mei 2008 en Stephan Rickauer, de ontwikkelaar, houdt het tempo er goed in.

Als grafische werkomgeving is gekozen voor Enlightenment met een kleine collectie programma's, zoals Firefox, Thunderbird, The GIMP, Abiword en Audacious. Enlightenment is een aantrekkelijke werkomgeving en het geheel maakt een vlotte indruk. Vanuit het perspectief van eindgebruikers zijn er twee minpunten te noemen. BSDanywhere start niet direct verder door tot de grafische werkomgeving. Deze moet worden opgestart via de commandoregel. Het installeren op de harde schijf is ook geen sinecure. Op de commandoregel moet 'bsd.rd' worden opgestart en het installatieprogramma moet vervolgens worden verwezen naar de OpenBSD installatiebestanden.

{mosimage}

 

{mospagebreak title=Dragonfly Live}

Dragonfly Live

De DragonFly LiveDVD moet als experimenteel worden betiteld, maar is zeker het proberen waard. Bij de start komen we direct in de grafische werkomgeving (Fluxbox) en zien we een beperkt aantal programma's (emacs, vim, pidgin, firefox 3, xpdf, xchat).

Een pictogram op het bureaublad start de installatiewizard op. De wizard bestaat uit twee terminalvensters, een met de tekstgebaseerde installatie en de ander met het logboek van de verschillende stappen. De vensters bij de installatiestappen bieden meer dan voldoende informatie om beginnende gebruikers wegwijs te maken.

DragonFly Live is een project om in de gaten te houden, aangezien er heel wat innovatief werk wordt verzet in het DragonFly project.

{mosimage}

{mospagebreak title=FuguIta}

FuguIta

FuguIta is gebaseerd op OpenBSD is speciaal gericht op Japanse gebruikers. Gelukkig vinden we op de website ook vertalingen in het Engels, zodat we beter begrijpen wat het doel van het project is. We snappen dat ook dat de naam FuguIta is samengesteld uit  Fugu, letterlijk kogelvis of in het Engels "Blowfish" en Ita wat zowel schijf als kok kan betekenen.

FugIta maakt gebruik van de IceWM window manager en programma's als Emacs, de w3m webbrowser en Mplayer. De keuze van de programma's laat al zien dat deze live cd meer gericht is op ervaren OpenBSD gebruikers en minder op eindgebruikers.

{mospagebreak title=OpenBSD Live}

 OpenBSD Live

Het OpenBSD Live project biedt vijf verschillende live cd's aan:

  • Basic LiveCD
  • FluxBox LiveCD
  • XFCE LiveCD
  • KDE LiveDVD
  • GNOME LiveDVD

De Basic LiveCD heeft een grafische interface, maar deze is wel erg basaal met X en de Fvwm e cwn window managers. Er zijn geen andere programma's geïnstalleerd. De vier andere 'smaken' zijn wat meer opgetuigd.

Zowel de KDE als GNOME LiveDVD's zouden interessant moeten zijn voor nieuwe gebruikers, omdat de meeste Linux gebruikers al ervaring hebben met een van de twee omgevingen. De installatie op de harde schijf is niet eenvoudig en dat is wel een nadeel. De website van het project is een van de weinige die aanvullende informatie aan de bezoekers geeft.

{mosimage}
OpenBSD Live is beschikbaar in verschillende smaken, waaronder een met de KDE grafische werkomgeving

{mospagebreak title=MarBSD}

MarBSD

René Maroufi is verantwoordelijk voor MarBSD. Zijn werk omvat drie versies van MarBSD:

  • MarBSD-light zonder een grafische werkomgeving en een beperkte hoeveelheid programma's (via de commandoregel);
  • MarBSD-serial is vergelijkbaar met MarBSD-light, maar gebruikt een een 'serial console'  in plaats van een muis en toetsenbord; en
  • MarBSD-X, een basissysteem gebaseerd op OpenBSD met de fvwm en cwm window managers.

De website van MarBSD biedt veel informatie voor bezoekers, zij het dat het meeste in het Duits is geschreven. Een van de artikelen geeft een goede uitleg over OpenBSD voor Linux gebruikers en een ander vertelt hoe we zelf een OpenBSD live cd kunnen bouwen.

Terzijde, de verschillende projecten van live cd's die op OpenBSD zijn gebaseerd verwijzen naar het artikel van Kevin Lo op de OnLamp website: "Building an OpenBSD Live CD . Een ander artikel, van meer recente datum is dat van Andreas Bihlmaier's op de OpenBSD wiki .

{mospagebreak title=NetBSD Live! 2007}

NetBSD Live! 2007

De NetBSD Live! 2007 cd is de snelste van het stel. Bij het opstarten krijgen we een op  tekst gebaseerd stappenplan gepresenteerd met vragen over de taal, het toetsenbord, de tijdszone en DHCP. Vrijwel direct is de aanmeldscherm (KDM) zichtbaar met de keuze als gebruiker of als root in te loggen.

De grafische werkomgeving is zeer volledig met KDE 3.4.5 en bijbehorende programma's. Daarnaast zijn Abiword, The GIMP, Dia, Inkscape, Firefox, XMMS en een aantal spellen toegevoegd. Toch blijft de grafische omgeving snel reageren en werkt heel prettig. Misschien niet helemaal juist geformuleerd, maar de NetBSD Live! 2007 leek qua ervaring het meest op Knoppix.

Het nadeel is ook hier dat er geen duidelijke mogelijkheid is om de cd op een harde schijf te installeren. Omgekeerd is NetBSD Live! 2007 prima geschikt als schijf voor het veilig stellen van bestanden. De cd kan bestanden lezen van ext2/ext3- , Fat- , Macintosh HFS- en NTFS- bestandssystemen en dat kan zeer van pas komen.

{mosimage}
NetBSD Live! 2007 is een van de snelste en complete live cd's

{mospagebreak title=De tussenstand}

De tussenstand

Tot dusverre hebben we stilgestaan bij live cd's die zijn gebaseerd op OpenBSD, NetBSD en Dragonfly. De live cd's met OpenBSD als basis liepen uiteen van vrij kale systemen tot complete omgeving met een grafische interface voor de eindgebruiker. Jammer genoeg kan alleen van DragonFly Live worden gezegd dat het eenvoudig op een harde schijf te installeren is. Het is wel een experimentele schijf en we zullen moeten wachten hoe de ontwikkeling verder gaat. In het volgende artikel nemen we de live cd's onder de loep die zijn gebaseerd op FreeBSD.

{mospagebreak title=FreeBSD live disks}

Op FreeBSD gebaseerde live disks

In het tweede artikel staan wel stil bij drie live cd's die op FreeBSD zijn gebaseerd. In het eerste artikel bekeken we live cd's voor OpenBSD, NetBSD en Dragonfly. Mooie projecten maar we misten bij de meesten de mogelijkheid om de cd op een harde schijf te installeren. Zullen de drie kandidaten voor dit artikel het beter doen? We bekijken FreeSBIE, DesktopBSD and RoFreeSBIE Zoals we zullen zien kan RoFreeSBIE beschouwd worden als een samensmelting van de andere twee cd's.

{mospagebreak title=FreeSBIE}

FreeSBIE

FreeSBIE kan worden beschouwd als een voortzetting van het FreeBSD live project en werd voor het eerst vrijgegeven in 2003. De meest recente vrijgave (2.0.1) is al weer anderhalf jaar oud en was gebaseerd op FreeBSD 6.2. FreeSBIE presenteert een grafische desktop gebaseerd op Xfce (met Fluxbox als alternatieve mogelijkheid).

Het aantal programma's is beperkt, maar voor eindgebruikers in eerste instantie afdoende. Abiword en Gnumeric zijn beschikbaar voor het kantoorwerk. Firefox, Thunderbird, xchat en GAIM dragen zorg voor de verbindingen met de buitenwereld.  The GIMP, Inkscape en GQView vullen de grafische afdeling in en Beep Media Player, BMPx en MPlayer zorgen voor het multimediale gebeuren. De werkbladachtergrond verandert bij iedere volgende start.

Deze live cd heeft geen mogelijkheid tot installatie op de harde schijf. In een interview met Distrowatch Weekly  (nummer 186, 22 januari 2007) verklaarde ontwikkelaar Matteo Rondato dat dit ook geen hoge prioriteit had. Hij geeft er de voorkeur aan dat gebruikers in dat geval direct FreeBSD gebruiken.

{mosimage}
FreeSBIE maakt gebruik van de  Xfce grafische omgeving

{mospagebreak title=DesktopBSD}

DesktopBSD

DesktopBSD is eerder dit jaar uitgebreid besproken in de SoftwareBus. DesktopBSD en PC-BSD zijn twee BSD's die zich heel duidelijk op eindgebruikers richten. De DesktopBSD tools maken het makkelijker om software te beheren, de netwerkverbindingen in te stellen en partities en externe apparaten te koppelen.

De KDE grafische werkomgeving is mooi afgewerkt. De live cd is 1,5 Gb groot en dat biedt ruimte voor extra programma's, zoals OpenOffice.org, Firefox en Thunderbird naast de toch al ruime collectie KDE-gebaseerde programma's.

{mosimage}
DesktopBSD heeft een omvangrijke set programma's

{mospagebreak title=RoFreeSBIE}

RoFreeSBIE

RoFreeSBIE is gebaseerd op -wat een verrassing- FreeSBIE. De meest recente vrijgave kwam acht maanden na de vrijgave van FreeSBIE 2.0.1. De extra tijd is gebruikt om een omvangrijker live dvd samen te stellen en de werkomgeving op te knappen.

Waar FreeSBIE gebruik maakt van Xfce, kiest RoFreeSBIE voor KDE 3.5. Xfce is nog steeds beschikbaar, maar is zeker niet zo afgewerkt als de KDE desktop.

{mosimage}

Het KDE menu is omgevormd tot een opgeruimde en toegankelijke boom. Bij Knoppix werd het menu snel onoverzichtelijk door de grote hoeveelheid programma's. RoFreeSBIE heeft het menu teruggebracht tot een aantal hoofdcategorieën:

  • Software, de programma's
  • RoFreeSBIE tools,
  • DesktopBSD tools,
  • Utilities
  • Computer operations,
  • Control Center (voor de instelling van KDE)
  • etcetera

{mosimage}

De RoFreeSBIE tools verbergt een aantal interessante hulpprogramma's. Onder Configuration staan de tools voor het instellen van het netwerk, de vuurmuur, de gebruikers, de tv kaart en de draadloze verbindingen. Het kopje Antivirus zullen we niet snel tegenkomen op een Linux of BSD schijf, maar komt hier met ClamAV en F-Prot. Gebruikers van Ubuntu zullen blij zijn met het item Add Remove Programs, maar de  FreeBSD Ports Browser (FPB) die dan wordt opgestart lijkt niet op hun hulpprogramma voor installatie van programma's. Desalniettemin is FPB een mooie grafische schil voor het installeren van ports of packages.

De hoofdcategorie DesktopBSD tools laat zien dat RoFreeSBIE voortbouwt op het werk van DesktopBSD. Het item Software Management start de  Package Manager op, wat een alternatief is voor FPB. Als gebruiker hebben we dus twee mogelijkheden om software te installeren.

RoFreeSBIE doet dat ook met andere programma's. Zo krijgen we drie webbrowsers  (Firefox, Opera en Konquerer), twee office suits ( KOffice en OpenOffice.org), twee IM programma's (Pidgin en Kopete). Op die manier krijgen we een bredere kijk op de beschikbare programma's.

We kunnen RoFreeSBIE op de harde schijf installeren door via  RoFreeSBIE Tools -> Installations de RoFreeSBIE installer op te starten.  De wizard begeleidt ons stap voor  stap bij de installatie. Na de installatie zullen we merken dat root, het beheerdersaccount, nog steeds geen wachtwoord nodig heeft.

{mosimage}

{mospagebreak title=Conclusies}

Conclusies

In dit artikel was de belangrijkste vraag of er live cd's zijn, gebaseerd op BSD, die het voor Linux en Windows gebruikers makkelijker maken om snel en eenvoudig met BSD kennis te maken. Natuurlijk kunnen we ons dan altijd afvragen om een live cd met een complete grafische werkomgeving en toepassingsprogramma's, gecombineerd met een handig stappenplan voor installatie überhaupt wel geschikt is als introductie tot BSD, maar dat terzijde. De live cd's voor BSD zijn in een aantal gevallen nauwelijks te onderscheiden van hun Linux broertjtes. Dat laat wel zien dat BSD prima te gebruiken is voor de meeste dagelijkse werkzaamheden. Wat er onder de motorkap gebeurt kan altijd nog worden uitgelegd.

De meeste BSD live cd's die we hebben bekeken zijn niet echt gericht op eindgebruikers, laat staan op beginnende eindgebruikers. De meerderheid richt zich op ervaren BSD collega's. Dit verklaart misschien ook waarom de beschikbare documentatie rudimentair genoemd mag worden of waarom handige stappenplannen voor de installatie ontbreken. Immers, ervaren BSD-ers weten wat ze moeten doen. Toch?

De ontwikkeling van Linux gaat soms koortsachtig snel, soms tot het punt waarbij stabiliteit het moet afleggen tegen het streven naar vernieuwing. De ontwikkeling van de BSD live cd's verloopt daarmee vergeleken zeer langzaam. De meeste live cd's gericht op eindgebruikers zijn in de loop van 2007 vrijgegeven. We vinden signalen dat de FreeBSD live cd's geleidelijk richting FreeBSD 7.0 bewegen. Op de FreeSBIE mailinglist staat de melding dat in november 2007 met het werk wordt begonnen. DesktopBSD heeft in maart 2008 een vroege snapshot release vrijgegeven. Bij BSD staat stabiliteit voorop en het feit dat de nieuwe KDE 4 werkomgeving nog geen stabiele reputatie heeft, maakt het wellicht lastiger om nieuwe BSD live cd's samen te stellen.

NetBSD Live! 2007, RoFreeSBIE en DesktopBSD kunnen we aanraden als jullie kennis willen maken met een BSD desktop. BSDanywhere en DragonFly kunnen in de toekomst nog hele mooie resultaten gaan opleveren. Bij BSDanywhere hopen we dat eenvoudige harddisk installer wordt toegevoegd aan de toch al bijzondere combinatie van OpenBSD en de Enlightenment werkomgeving.

Dit artikel is oorspronkelijk verschenen in de SoftwareBus

Reageren is niet meer mogelijk..

Fragmenten

"Fragmenten" is mijn persoonlijke website, de plek waar ik schrijf over de projecten en thema's waar ik bij betrokken ben, de boeken waar ik aan werk. In mijn leven probeer ik vast te houden aan wat in Psalmen 34:12 staat: "Wie is de man die lust heeft in het leven, die genoeg dagen liefheeft om het goede te zien?". Of het nu gaat om open ICT, digitale geletterdheid, interculturalisatie, of geloof en spiritualiteit, ik wil er mee bezig zijn om het goede te zien. Dat vereist soms, vaak wellicht, een scherp doordringen tot de kern van de zaak, een kritische beschouwing, het wegblazen van stof en slingers.