Er was eens …

Tja, dit was de titel van een column waar ik al een paar dagen op aan het broeden was. Ik bedoel, het zal toch maar weinigen zijn ontgaan dat ik deze periode een kritische volger van het programmabureau Nederland Open in Verbinding ben, dat ik graag zie dat de betrokkenheid van de vrije en open source gemeenschap wat beter en transparanter wordt georganiseerd en daar ook nog wel wat suggesties voor heb. Om weer een stukje openheid te realiseren ben ik wat vragen gaan stellen over de follow-up rond het overleg dat staatssecretaris Heemskerk met een aantal vrije en open source organisaties heeft gehad. Immers, in het verslag (PDF) van dat overleg (7 mei 2009) stonden de volgende afspraken:

Na de toelichtingen op de ideeën wordt afgesproken om in september weer een bijeenkomst te organiseren. Voor de zomer zal programmabureau NOiV laten weten met welke ideeën nog dit jaar een start gemaakt kan worden binnen het NOiV programma 2009. Sommige ideeën passen beter binnen Digivaardig & Digibewust. In dat geval zal het programmabureau contact leggen met ECP. In de vergadering van september wordt een kort statusrapport per project met de staatssecretaris besproken.

Het leven is geen sprookje

Sprookjes hebben weinig met de realiteit te maken en de realiteit eindigt niet vaak met: “Ze leefden nog lang en gelukkig”. In de journalistieke werkelijkheid ga je dan vragen stellen, heel vriendelijk en geduldig, en dat deed ik dan op 19 oktober. In concreto gingen de volgende vragen naar het ministerie van Economische Zaken:

1. Welke ideeën zijn door het NOiV overgenomen, hoe is die keuze gemaakt en wat is er sindsdien met die ideeën verder gebeurd?
2. Welke ideeën zijn ondergebracht bij Digibewust & Digivaardig, hoe is die keuze gemaakt en wat is er sindsdien met die ideeën gebeurd?
3. Met welke ideeën is niets gedaan, waarom niet en betekent dit dat ze ook niet op een later tijdstip meegenomen gaan/zullen worden?
4. Is er al een vervolgafspraak geweest met de staatssecretaris? Zo ja, is daar een verslag van? Zo nee, waarom dan niet en wanneer zal het overleg dan wel plaatsvinden?

In een mooie film komt dan per ommegaande antwoord, maar dit was geen film. Op 30 oktober nog maar eens een vriendelijke herinnering gestuurd. Ondertussen was vanuit een aantal vrije en open organisatie wel duidelijk gemaakt dat zij niet wisten wat er met hun input was gebeurd, ze verder geen contact meer hadden gehad met EZ of NOiV en dat het afgesproken overleg niet had plaatsgevonden. Oeps, een staatssecretaris die zijn afspraken niet nakomt!

Je schrijft voor Transparante Zaken of niet en dan moet je ook open en transparant verder. Maar even een vervolgberichtje op 9 november, ditmaal zowel naar EZ als NOiV, met een derde herhaling van de vragen en de melding dat ik nu naar een concreet artikel toewerkte. Bij voorkeur met reactie van EZ. En dan gaat het opeens heel snel, het leek wel een sprookje.

Op 10 november was daar het langverwachte antwoord van Economische Zaken, waar NOiV het ook verder bij wilde laten:

• Sinds het overleg dit voorjaar is door het Programmabureau NOiV, de ambassadeur NOiV en Economische Zaken bekeken welke ideeën en voorstellen voldoende geconcretiseerd konden worden om in te passen in de activiteiten van het Programmabureau. Uiteraard in overleg met de indieners.
• Op dit moment wordt hier door Programmabureau ook uitvoering aan gegeven of zit dat in de planning.
• De staatssecretaris zal in een vervolgoverleg aan de aanwezigen van het vorige overleg een terugkoppeling geven van de huidige stavaza.
• Dit vervolgoverleg zal naar verwachting binnenkort plaatsvinden. Wij maken dat ook nog bekend.

Sprookjes worden bijvoorbeeld gekenmerkt door het gebrek aan duidelijke kenmerken voor wat betreft plaats en tijd. Nu snap ik ook wel dat het niet netjes is om met derden te spreken over voorstellen die zijn ingediend voordat de indieners zelf op de hoogte zijn (al ben ik persoonlijk wel voorstander voor een meer open en transparante discussie over de voorstellen, maar dat zal geen verrassing zijn). Maar het zou wel prettig zijn als het geheel wat specifieker beantwoord was. Met welke indieners hebben bijvoorbeeld al gesprekken plaatsgevonden rond de concretisering? Op welke termijn mogen de indieners het volgende gesprek met de staatssecretaris verwachten? Zijn er al gesprekken geweest over het onderbrengen bij Digibewust/Digivaardig, en zo niet, voor wanneer staat het in de planning?

Geen sprookje, maar een blijde boodschap

Op 11 november komt dat toch de opmaat naar: “Ze leefden nog lang en gelukkig”. Het ministerie kwam met een blijde boodschap. Nu heb ik persoonlijk wel ervaring met dat brengen van blijde boodschappen, maar die hebben minder gemeen met het spreekwoordelijke ‘duveltje uit het doosje’.

Het eerste deel van de blijde boodschap (van EZ dan) was dat de ridder op het witte paard was gearriveerd om de slapende prinses wakker te kussen (sorry Ineke). Frans Nauta was door de staatssecretaris (welke rol moet ik hem eigenlijk geven in het sprookje?) aangesteld als ambassadeur voor het actieplan, gericht op onderwijs, zorg en de open communities. Hé, dat is opvallend! Want in het Werkplan NOiV 2009 (18 februari 2009) stond al het volgende:

Het veld van Open Organisaties alsmede (open) leveranciers worden nauw betrokken bij de aanpak van het programmabureau. Enige malen per jaar zal met de ‘open community’ overlegd worden onder voorzitterschap van Frans Nauta. Hij is door staatssecretaris Heemskerk, naast Erik Gerritsen, eveneens als ambassadeur van het programma gevraagd.

En ook op de website van het programmabureau wordt Frans in het voorjaar al als ambassadeur aangeduid. Misschien was dat zijn proeftijd? Je moet toch weten of een ridder op zijn witte paard kan blijven zitten. Sprookjes zijn serieuze aangelegenheden.

De blijde boodschap was ook fijn voor de vrije en open organisaties en hun plannen. Want, zo lezen wij in het persbericht:

Eind november spreekt Heemskerk opnieuw met de sector. Uit praktisch oogpunt is dit geen heel groot gezelschap, maar uiteraard staat het iedereen vrij zijn ideeën en suggesties bij de ambassadeur kenbaar te maken.

Echt, ik zie hier tal van kleine kinderen rode koontjes krijgen van het glunderen. Het verhaal lijkt toch echt een “eind goed, al goed” te krijgen. En wat handig getimed! Dat is mooi op tijd, want op 3 december wil het programmabureau een echte open bijeenkomst organiseren (vlak voor Sinterklaas, ook handig voor een sprookje). Ja, echt open, want het is een publieke bijeenkomst waar iedereen aan mee mag doen.

En? Dat is toch mooi?

En dan wil ik de pret niet drukken met een wat zurige, misschien zelfs cynische column. Dat het toch wel erg toevallig is dat het duveltje uit het doosje komt, dat het toch wel erg toevallig is dat de besloten bijeenkomst op de valreep vlak voor de open bijeenkomst plaatsvindt, dat het mij niet zou verbazen als in het besloten overleg een klein zakje met geld tevoorschijn gaat komen en enkele plannen worden gehonoreerd (of dat er nu echt afspraken worden gemaakt voor verdere concretisering, na 3 december), dat het straks op 3 december een hele vredige bijeenkomst zal worden, dat die bijeenkomst wellicht gaat eindigen in een leuke fotosessie en dat we straks een mooi fotoboekje krijgen voor onder de kerstboom. Nee, dan moet je de intentie van de sprookjesverteller respecteren. Dan moet je daar een mooie “Er was eens…” column van maken.

Maar helaas. Het was een beetje druk dit weekend met echt belangrijke dingen. Een aantal leden van Ubuntu-NL gaat voor Go4Africa een twintigtal computers gereed maken, voor een project in Gambia. Ik heb mij bezig gehouden met het maken van een aantal instructiefilmpjes en het verzamelen van open courseware, zodat de gebruikers daar lekker kunnen groeien in hun kennis van open source software. Ik moest ook nog Mandriva 2010 en OpenSUSE 11.2 op mijn laptop installeren en er kwam nog op korte termijn een verzoekje voor een lezing (zeg maar, mijn blijde boodschap). Dus, met oprecht excuus, maar de column “Er was eens…” is er dit weekend niet van gekomen. En zeg nou zelf, op onze leeftijd geloven we toch niet meer in sprookjes.