Onderhuur in het huis van Thorbecke?

Het ‘huis van Thorbecke‘ wordt nogal eens van stal gehaald om te verklaren waarom het niet zo lekker vlot verloopt met het open standaarden- en open source beleid (of de uitvoering van het NUP).  Staatssecretaris Bijleveld haalde het Nederlandse staatsbestel onlangs ook maar eens bij.

Het huis van Thorbecke, de architect van ons staatsbestel, staat immers nog steeds recht overeind. Het is een typisch 19e eeuws patriciershuis, solide en onverzettelijk. Er is in de loop der tijd wel centrale verwarming aangelegd en er zijn zelfs een paar zonnepanelen op het dak gezet. Verder zijn er wat kamers opgedeeld, maar het is nog steeds het huis van een oude notaris. Er zijn dan ook heel wat jonge architecten en snelle makelaars die niets liever zouden willen dan de boel opdelen en van de hand doen. Ik zelf ben daar geen voorstander van. Ik denk dat we niet moeten beginnen bij hoe we de boel kunnen verbouwen, maar bij wat de bewoners nodig hebben. Ik houd van veranderingen als ze nodig zijn, niet alleen omdat ze kunnen.

Ik werk ondertussen aan een nieuw artikel voor Open Barrières dat ik vooralsnog ‘Onderhuur in het huis van Thorbecke’ heb gedoopt. Een onderhuurder heeft over het algemeen weinig te vertellen en dat gevoel krijg ik ook als ik hoor dat het Nederlandse staatsbestel nu eenmaal is als het is, en dat we het er maar mee moeten doen.

Tja, dan kijk ik als historicus even terug in de tijd, naar het cruciale jaar 1848. Van het algemeen kiesrecht was nog geen sprake.  Vrouwen werd helemaal niet gevraagd wat zij van zaken vonden. Studeren was voor hen niet nodig en tot redelijk recent kregen vrouwelijke ambtenaren bij hun bruiloft een ontslagbrief kado. Indonesië heette nog vertrouwd Nederlands Indië en de Antillen waren nog een kolonie onder het gezegende leiderschap van Nederland. O ja, de slavernij bestond ook nog. Nederland was vrij laat met het wettelijk afschaffen van de notie dat mensen een persoonlijk en zakelijk bezit konden zijn. Dat gebeurde op 1 juli 1863.

Ongetwijfeld heeft de staatssecretaris niet aan al deze dingen gedacht toen ze bij het ‘huis van Thorbecke’ sprak over het aanleggen van centrale verwarming en het aanbrengen van wat zonnepanelen. Evenmin als een aantal jaar geleden werd gesproken over het herstel van VOC-mentaliteit, iets wat niet echt lekker viel gezien de relatie met de slavernij. De afschaffing daarvan is gisteren overigens herdacht.

Gelukkig zijn er in de afgelopen 150+ jaar genoeg mensen geweest die vonden dat fundamentele vrijheden voor meer mensen moesten gelden. Maar de vraag is natuurlijk of Open ICT daar ook bij moet horen? Die vraag probeer ik te beantwoorden in Open Barrières.