Hypeocratie

Uitgesteld

Een blanke, in een gekleurde wereld

Uitgesteld

Open Onderwijstoegang: stappen vooruit, stappen achteruit

De campagne Open Onderwijstoegang wil –in essentie- iets heel eenvoudigs. We willen graag dat toegang tot het onderwijs in alle opzichten blijft gewaarborgd. Daarom wijzen wij op de barrières die worden opgeworpen door het implementeren van technische oplossingen die niet zijn gebaseerd op open standaarden. Dat –zo lijkt het- niet op voorhand wordt nagedacht over de consequenties van dergelijke beslissingen werd afgelopen week weer eens duidelijk.

iPad: verkeerde oplossing voor een (reëel?) probleem

De Tabor D’Ampte school (Hoorn) heeft maar besloten dat de ouders een iPad moeten aanschaffen voor de leerlingen, want dat is zo handig. Minder boeken te sjouwen, beter voor de ruggetjes van de brugklassers. Met het gewicht van mijn eigen schooltas nog in het geheugen gegrift ben ik een groot voorstander van alle initiatieven die daar iets aan kunnen veranderen. Maar wellicht moeten we dan eerst eens beginnen bij de educatieve uitgevers, want die zijn er in de loop der jaren goed in geslaagd om de methoden én omvangrijker (meerdere lesboeken en werkboeken per leerjaar) én duurder te maken. Gelukkig kun je de boeken een aantal jaar gebruiken, dat scheelt. De overstap naar een iPad (daarover straks meer) maakt het mogelijke om digitale lesboeken te gebruiken. Die zijn inderdaad lichter dan fysieke lesboeken. Maar ja, ze gaan ook maar één jaar mee. Of worden de licenties daarop aangepast zodat een school het digitale lesboek meerdere jaren achtereen mag blijven gebruiken (zonder meerkosten). Ik ben dan toch benieuwd hoe dat met de licenties gaat, want de lesboeken komen op de persoonlijke iPads van de leerlingen. Deze infographic lijkt er op te wijzen dat de digitale lesboeken duurder uitpakken:

iPads vs. Textbooks
Created by: OnlineTeachingDegree.com

Dat de school aangeeft de iPads tegen een redelijke prijs aan te kunnen schaffen is niet echt een verrassing. Ook daar hebben we het in de campagne al eerder over gehad. Het ‘dumpen’ van software tegen extreem lage prijzen is gemeengoed in het Nederlandse onderwijs. Bezien vanuit dit perspectief moet de school nog fors betalen voor  de goedkopere iPads. De fabrikanten, in dit geval Apple, bieden die kortingen natuurlijk uit de goedheid van hun hart aan. Ze staan geen moment stil bij het bekende spreekwoord: ‘jong geleerd, oud gedaan’. De trouwe klanten van straks worden nu gemaakt. En de Tabor D’Ampte school (en andere scholen) werken daar graag aan mee.

Voor alle duidelijkheid. Er is niks mis met de iPad. Als ouders vinden dat ze hun kroost met dat apparaat naar school willen sturen is dat prima. Waar het mij in het verkeerde keelgat schiet is dat de school op voorhand gaat bepalen dat leerlingen niet met een tablet of laptop mogen werken, maar direct productspecifieke eisen opleggen. De school standaardiseert het digitale leren op een gesloten technologie van een commerciële leverancier. Een meer duurzame en toegankelijke oplossing is om er voor te zorgen dat jouw complete virtuele schoolgebouw is opgetrokken uit open standaarden, toegankelijk vanaf meerdere devices, meer digitale lesboeken die je én van een tablet (ongeacht van welke fabrikant) én laptop én desktop kunt gebruiken.

Van de Nederlandse School voor Onderwijsmanagement valt op dit punt weinig te verwachten. In opdracht van de NSO werd onderzoek gedaan. Niet naar de mogelijkheden van tablets in het onderwijs, maar naar: “Hoe kan de schoolleiding de iPad binnen het onderwijs introduceren”. Het verslag van het onderzoek valt online te lezen. Ik zou zeggen, lees het zelf maar eens, vorm er een eigen mening over. Maar ik maak me ernstig zorgen over de toekomst van ons onderwijs op deze manier.

School promoten? Magister betaalt mee

Een tijdje geleden werd ik getipt over een advertentie van het Lyceum Bisschop Bekkers. In het lokale huis-aan-huisblad wilde het lyceum zich eens goed profileren. Nu weet ik dat het een keiharde strijd is om het leerlingenbestand op peil te houden. Maar als ik de advertentie zo eens bekijk vraag ik me af wat er nu werkelijk werd verkocht.

 

LBB_en_Magister_002

LBB_en_Magister_001

Het lijkt wel alsof de goede slagingspercentages van de school vooral te danken zijn aan Magister en niet aan –laat ik eens wat raars noemen- de inzet van de docenten?

Is er ook nog goed nieuws?

Gelukkig wel. Eerder deze week stelde de Tweede Kamerfractie van GroenLinks opnieuw vragen over de problematiek van het niet-gebruiken van open standaarden in het onderwijs. Ik ben benieuwd naar de reactie van de minister. Het is te hopen dat de voorlichters van de ministerie van Onderwijs niet in eerste instantie gaan bellen met Schoolmaster en consorten, maar eens de tijd nemen om de reacties op de artikelen op deze site door te lezen. Het is te hopen dat een club als Kennisnet eens een forse schop onder het achterwerk krijgt en eens echt werk gaat maken van haar taak op het punt van open standaarden (en open source software). In ieder geval heeft de Tweede Kamer het onderwerp op de agenda staan. De twee bovenstaande voorbeelden laten zien dat van het zelforganiserend vermogen van scholen op dit punt niet al te hoge verwachtingen gekoesterd mogen worden (de goede scholen daargelaten).

De campagne Open Onderwijstoegang werkt op verschillende manieren door. Twee voorbeelden (ik heb de verhalen geanonimiseerd). Vorige week kreeg ik de vraag of het niet mogelijk moet zijn dat hoger onderwijsinstellingen samen gaan werken bij het ontwikkelen en onderhouden van een Linux-distributie en open source software voor het lager onderwijs in Nederland. Samenwerking, goede besteding van belastinggeld en een goede impuls in twee soorten onderwijs. Waarom niet? Dat dacht de briefschrijver ook en die heeft vervolgens maar gelijk een hogeschool gebeld. Nu blijkt die school te worstelen met de praktijklessen Linux en een afspraak is gemaakt om daar eens over verder te praten.

Eveneens vorige week kwam een mailtje binnen van een docent op een andere hogeschool. Geen ICT-docent, maar wel een docent die enthousiast geworden is over open standaarden en open source software. Zijn vraag: “Wat moet ik doen om ervoor te zorgen dat mijn instelling open standaarden gaat ondersteunen?”, te beginnen bij het Open Document bestandsformaat. Ik word blij van dit soort mailtjes. Er staan nieuwe mensen op die binnen onderwijsinstellingen aan de slag willen.

En nee, minister, dit nu niet gelijk gaan gebruiken als argument dat het wel goed zal komen met open standaarden in het onderwijs! We moeten de mensen die binnen de instellingen met open standaarden aan de slag gaan ruggensteun geven. Je krijgt sneller iPads een organisatie ingefietst dan ondersteuning voor ODF. Het laatste is overheidsbeleid, het eerste niet.

1 comment to Open Onderwijstoegang: stappen vooruit, stappen achteruit

  • Ook zonder dat je je tot management/IT moet richten op school kun je al wat doen:

    Accepteer .doc om te lezen, stuur echter PDF, of ODF als het aanpasbaar moet zijn.
    Zorg dat je Open/Libre Office open hebt staan als een collega in de buurt is. Laat eens zien hoe makkelijk je een PDF maakt.

    Wees er als de kippen bij als een collega weer eens een probleem heeft (bijvoorbeeld bij MS-office licentie activatie).

Fragmenten

"Fragmenten" is mijn persoonlijke website, de plek waar ik schrijf over de projecten en thema's waar ik bij betrokken ben, de boeken waar ik aan werk. In mijn leven probeer ik vast te houden aan wat in Psalmen 34:12 staat: "Wie is de man die lust heeft in het leven, die genoeg dagen liefheeft om het goede te zien?". Of het nu gaat om open ICT, digitale geletterdheid, interculturalisatie, of geloof en spiritualiteit, ik wil er mee bezig zijn om het goede te zien. Dat vereist soms, vaak wellicht, een scherp doordringen tot de kern van de zaak, een kritische beschouwing, het wegblazen van stof en slingers.