Hypeocratie

Uitgesteld

Een blanke, in een gekleurde wereld

Uitgesteld

Wat moet een open standaarden- en open source lobbyist eigenlijk doen?

De campagne Open Onderwijstoegang is vorige week in de koelkast gezet. In het betreffende artikel bepleitte ik voor het aanstellen van een lobbyist:

Los van de verkiezingen speelt mee dat de TK een onderzoek naar ICT en overheid in de planning heeft en ik verwacht niet dat een aangescherpte motie Vendrik voor afronding van het onderzoek kans van slagen heeft. De grootste uitdaging is eerder om ervoor te zorgen dat de onderzoeksagenda ook het open standaarden- en open source beleid gaat omvatten, maar dat vereist een lobby waar ik niet de juiste persoon voor ben. Het lijkt me wel verstandig als de Nederlandse FOSS-gemeenschap (bedrijven, ontwikkelgemeenschappen, organisaties en enthousiaste individuen) zo snel mogelijk de hoofden bij elkaar steken om die lobby vorm te geven. Mijn voorstel is om iemand daar volledig vrij voor te maken en te betalen vanuit de middelen die we bij elkaar vrij moeten maken. Het zou een mooie stap zijn bij de verdere professionalisering van de FOSS-gemeenschap en het geeft ons een ‘fighting chance’ ten opzichte van de betaalde lobbyisten (denk maar even aan wat recent duidelijk is geworden rond de open standaardenconsultatie in Engeland).

Joost Geraets heeft het pleidooi op verschillende plekken achtergelaten en doorgestuurd naar een aantal organisaties. Daniel von Asmuth (NLLGG, Werkgroep ICT GroenLinks) heeft een mailtje gestuurd met de vraag wat ik hier nu precies mee bedoelde. Het lijkt me handig dat ik de essentie van het antwoord als nabrander in een artikel verwerk. Wat moet een open standaarden- en open source lobbyist eigenlijk gaan doen?

"Destroy This Mad Brute", US Army, WO II

Waarom is het noodzakelijk?

De Tweede Kamer heeft besloten een parlementair onderzoek in te stellen naar het alsmaar falen van ICT-projecten bij de overheid. Arjan el Fassed heeft in het betreffende overleg ingebracht dat een evaluatie van het OS/OSS-beleid (NOiV) onderdeel zou moeten zijn van het parlementair onderzoek. Dat lijkt mij pure winst. Mijn mening over de rapportages van het programmabureau zijn -neem ik aan- bekend. Het wordt hoog tijd voor een ruime en objectieve evaluatie van wat er nu echt is bereikt onder het actieplan Nederland Open in Verbinding.

Een aantal weken geleden hoorde ik dat de voorbereidingen voor het parlementair onderzoek in handen is van de commissie Veiligheid en Justitie en niet de commissie BZK of EZ. Navraag maakte duidelijk dat dit kwam door de Diginotar-kwestie. Eerlijk gezegd vrees ik dan voor de reikwijdte van het uiteindelijke onderzoek, mede in het licht van dit bericht: ICT~Office organiseert succesvolle expertmeeting in Tweede Kamer over ‘de cloud’. Ik zie de bui hangen en ben bang dat het parlementaire onderzoek uiteindelijk niet over het brede ICT-beleid van de overheid gaat, maar zich gaat richten op een klein deel, namelijk veiligheid. De kans dat het daarbij tot een evaluatie van het open standaarden- en open source beleid komt is dan nihil.

Een dergelijke versmalling van het parlementaire onderzoek zal bij ICT~Office niet worden betreurd. Over de rol die ICT-leveranciers mogen spelen bij de invulling van het ICT-beleid van de overheid en de vrijheid die zij krijgen om al dan niet te voldoen aan het open standaardenbeleid van de overheid heb ik vaak genoeg geschreven. De overheid moet haar rol als opdrachtgever maar eens serieus nemen en zich onafhankelijker opstellen van de leveranciers. In plaats daarvan wordt de overheid, inclusief de Tweede Kamer, professioneel gevoed met informatie vanuit een leverancierslobby.

Als FOSS-gemeenschap zetten wij daar op dit moment weinig tegenover. We zijn enthousiaste amateurs die in de marges van de vrije tijd op tal van terreinen bezig zijn. Mijn pleidooi is nu om het speelveld wat meer gelijk te trekken en vanuit de FOSS-gemeenschap een betaalde lobbyist aan het werk te zetten.

Wat moet die lobbyist gaan doen?

Volgens mij moet de OS/OSS-lobbyist de volgende opdrachten mee krijgen:

  1. Zet je in voor het aannemen van een aangescherpte motie Vendrik door de Tweede Kamer;
  2. Zet je in voor het realiseren van een wettelijke verankering van het open standaardenbeleid voor de publieke sector;
  3. Zet je in voor het realiseren van een ruime onderzoeksagenda in het parlementair onderzoek naar ICT en overheid, zodat het complete ICT-beleid aan de orde komt, inclusief de rol van ICT-leveranciers als adviseurs, (mede-)vormgevers en uitvoerders van het beleid;
  4. Draag bij aan het vergroten van kennis en kunde over de meerwaarde van open standaarden en open source software bij politici in de verschillende gekozen en benoemde organen:
  5. Zet je in voor een eerlijk speelveld bij publieke ICT-aanbestedingen, zodat Nederlandse open leveranciers gelijke kansen hebben op gunning van opdrachten.

Het uiteindelijke takenpakket kan altijd nog worden bepaald, maar hiermee dekken we de belangrijkste aandachtsgebieden wel af. Uiteindelijk hoeft de lobbyist dit werk niet alleen te doen (wij zijn er ook nog). De inzet van een lobbyist vergroot onze slagkracht en geeft de FOSS-gemeenschap een publiek gezicht.

Wat gaat dit kosten en wie moet het betalen?

Noem eens een gek bedrag? Wat kost het om iemand een jaar vrij te maken? Is er iemand te vinden voor een bedrag van 70 of 80 duizend euro? Stel je vervolgens voor dat bijvoorbeeld alle leden van de leveranciersvereniging OSSLO ieder € 1.000,– vrij maken. We hebben verschillende open source organisaties. Hoeveel kan ieder van jullie bijdragen? Voeg daar vervolgens een crowdfunding activiteit aan toe en we komen aardig in de buurt van het bedrag dat nodig is. Zelfs al zou het maar lukken om iemand voor drie dagen per week aan te stellen boeken we al winst.

Inmiddels heb ik begrepen dat Bits of Freedom haar ervaring beschikbaar wil stellen en dan is het misschien  geen gek idee om onze lobbyist fysiek in te bedden bij deze organisatie. Dan is het backoffice deel ook geregeld.

Wie moet het worden?

Ik heb geen naam in gedachten. Een ding weet ik wel, ik ben er niet voor beschikbaar (dat maakt het wat makkelijker te pleiten voor een betaalde lobbyist). Mijns inziens is het aan de deelnemende organisatie om eerst een goed profiel op te stellen en pas daarna te denken aan het poppetje. Dat in het profiel hoort te staan dat het iemand moet zijn die de weg in het Haagse kan vinden lijkt me evident.

Ter aanvulling:  inmiddels heb ik meerdere mailtjes ontvangen in de categorie: “Wat denk je van die en die?”. Mijn antwoord is, en blijft, dat ik vind dat “we” eerst een profiel moeten opstellen en pas daarna op zoek moeten naar het juiste poppetje. Zonder zo’n profiel geef ik geen mening over het al dan niet geschikt zijn van iemand voor de rol van FOSS-lobbyist. Inhoud boven uiterlijk, altijd + 1 ;-).

9 comments to Wat moet een open standaarden- en open source lobbyist eigenlijk doen?

  • Lees het boek Better for Less van Liam Maxwell er op na. De situatie in Engeland is niet veel anders dan de situatie in Nederland. Liam beschrijft heel concreet een ICT strategie die ook in Nederland toe te passen is als de bestuurlijke en politieke wil er is om te kiezen voor iets dat niet de gevestigde belangen dient.

  • Jan Stedehouder

    Goedemorgen Erik,

    De sleutelwoorden in jouw reactie zijn: “als de bestuurlijke en politieke wil er is”. Het probleem is niet dat we in Nederland geen open ICT-strategie kunnen ontwerpen (we waren immers voorlopers). Een lobbyist werkt aan het verbeteren van de bestuurlijke en politieke wil door de beslissers en bestuurders van betere informatie te voorzien.

  • stelt

    vragen die een lobbyist zich moet stellen?:
    – Wat wil ik bereiken? Welk deel daarvan heb ik politiek echt hard voor nodig?
    – wie gaan daar over en wat zijn hun denkbeelden?
    – wat zijn de overeenkomsten met mijn doelen, en wat juist niet?
    – Welke toon/taal/personen/etc zijn de beslissers gevoelig voor?
    – Wat is de meeste effectieve strategie van stappen?

  • Een goed plan. De vraag die ik me meteen stel is. Hoe kom ik in contact met de juiste mensen in Den Haag ? Jan, volgens mij ken jij de wegen daar een beetje, gezien jouw vragen in de 2e kamer e.d.
    Misschien moeten we het zelfs niet zoeken in 1 lobbyist, maar met zijn alleen eens ons laten horen in Den Haag. Nu lijkt het soms net of alles van 1 persoon af komt.
    Natuurlijk is dat nu met de verkiezingen in aantocht lastig. Europa is op dit moment het item, niet Open Source Standaarden, maar na de verkiezingen kun je met veel mensen een hoop kabaal maken :)

  • Jan Stedehouder

    Goedemiddag Jochem,

    Het is mooi dat je beschikbaar wilt zijn. Maar, misschien een beetje flauw als antwoord, onderdeel van het probleem is dat een lobbyist de weg in het Haagse moet weten. Het speelveld is ook razendsnel aan het veranderen met kamerleden die of straks niet verkiesbaar zijn of niet gekozen worden en met kamerleden die andere portefeuilles krijgen en vervolgens niets tot weinig meer met het onderwerp doen.

    Ik betwijfel of een eenmalige actie op het Malieveld veel impact zal hebben. Dat was ook niet de kracht van de campagne Open Onderwijstoegang, maar voel je vrij om het te organiseren. Ik heb er voor nu voor gekozen om het Haagse achter me te laten. Dit artikel was de afsluiting. Het is dan ook niet aan mij om me te bemoeien hoe anderen verder gaan met het promoten van OS/OSS in Den Haag :-).

  • hans paijmans

    Als ik het goed begrijp stel je een professioneel lobbyist voor Open Source en Open Standaarden voor. Goed Plan (TM). Wat me erg aanspreekt in een professionele lobbyist is dat ze (doorgaans) niet opeens heel erg ethisch gaan zitten doen als de situatie doortastend optreden vraagt.

    In het kader van de NLLGG heb ik ook al meerdere malen acties met flyers en andere straatoptredens voorgesteld. Daar wilde men nooit aan, maar ik denk dat zulke dood-ordinaire initiatieven minstens zullen bijdragen aan de bekendheid van OS (en Linux).

    Paai

    • jan

      Goedemorge Hans,

      Inderdaad, het voorstel is om een professionele lobbyist in te zetten die kan doorpakken als de situatie dat vereist maar ook een steviger relatienetwerk kan onderhouden.

      Groetjes,

      Jan

  • De verspreiding van sommige opiniërende blog-post zoals de twee volgende laat volgens mij te wensen over. Beide mensen hebben grote netwerken, als ik dat goed inschat, maar slagen er volgens mij desondanks niet in om de genoemde thema’s breed onder de aandacht te krijgen:

    – Arda Gerkens : Rollator eruit? Closed source eruit!;
    – Davied van Berlo : Verdeel en heers.

    Wanneer worden al die individuen zoals ik zelf het zat en komen we tot petities zoals voor Open Acces in Amerika, een petitie die op dit moment ruim 25.000 x is getekend. Ook door mij :-)

  • De link naar die petitie is : Require free access over the Internet to scientific journal articles arising from taxpayer-funded research. Via Carrollogos > Open Access (via Open Trends). Sorry voor de typo’s ofwel typefouten in mijn vorige reactie. De ‘petitie internetvrijheid en bibliotheken’ bleef rond de 200 ondertekenaars steken. Overigens heeft die mede geleid tot het OpenBibliotheken initiatief. Harstikke mooi !

Fragmenten

"Fragmenten" is mijn persoonlijke website, de plek waar ik schrijf over de projecten en thema's waar ik bij betrokken ben, de boeken waar ik aan werk. In mijn leven probeer ik vast te houden aan wat in Psalmen 34:12 staat: "Wie is de man die lust heeft in het leven, die genoeg dagen liefheeft om het goede te zien?". Of het nu gaat om open ICT, digitale geletterdheid, interculturalisatie, of geloof en spiritualiteit, ik wil er mee bezig zijn om het goede te zien. Dat vereist soms, vaak wellicht, een scherp doordringen tot de kern van de zaak, een kritische beschouwing, het wegblazen van stof en slingers.