Hypeocratie

Uitgesteld

Een blanke, in een gekleurde wereld

Uitgesteld

Persbericht: Algemene Rekenkamer blundert met ICT-rapport

Een rapport van de Algemene Rekenkamer over ICT-gebruik door de overheid vertoont zulke ernstige gebreken dat aan de uitkomsten ervan geen waarde mag worden toegekend. Tot deze conclusie komen onderzoekers van de Technische Universiteit Delft. Het ICT-rapport in kwestie werd in 2011 uitgebracht op verzoek van de Tweede Kamer. Ernstig vinden de onderzoekers “het ontbreken van een consistente methodische opzet en verantwoording.” Zo doet de Rekenkamer verregaande uitspraken zonder bronnen te vermelden. Ook is sprake van willekeur bij het bepalen welke gegevens in het rapport werden toegelaten en welke niet.

De Tweede Kamer had om het onderzoek gevraagd om meer greep te krijgen op de ICT- uitgaven van de overheid. De zogeheten ‘leveranciersafhankelijkheid’ speelt daarbij een voorname rol. Overheden zitten zo diep gevangen in de technische aanpak van bepaalde ICT-leveranciers dat er afhankelijkheid is ontstaan. Overstappen naar andere leveranciers wordt daardoor bemoeilijkt, waardoor van open concurrentie ook geen sprake is. Een gevolg daarvan is dat ICT-uitgaven hoger uitvallen dan bij een normale situatie het geval zou zijn. De Tweede Kamer vroeg de Rekenkamer in 2010 uit te zoeken of het gebruik van ‘open standaarden’ en ‘open source software’ verandering in deze situatie zou brengen en welke kostenbesparingen gerealiseerd zouden kunnen worden. Bij deze vormen van openheid in ICT-techniek kan de overheid leveranciersafhankelijkheid vermijden, wat tot lagere ICT- uitgaven zou leiden.

In het rapport dat de Rekenkamer voorjaar 2011 uitbracht, luidde de belangrijkste conclusie dat er geen noemenswaardige baten te verwachten zijn van de inzet van open ICT-techniek. Direct al na het verschijnen kwam er van verschillende zijden kritiek op de kwaliteit van het Rekenkamerrapport. Onderzoekers Tineke Egyedi en Bert Enserink van de Technische Universiteit Delft zagen hierin aanleiding het ICT-rapport aan een nader onderzoek te onderwerpen, waarbij zij zich om praktische redenen moesten beperken tot ‘open standaarden’. Ook zij concluderen nu dat de wetenschappelijke aanpak van de Rekenkamer ernstige gebreken vertoont. De belangrijkste onderzoeksvragen van de Tweede Kamer zijn feitelijk onbeantwoord gebleven. Ze waarschuwen ervoor dat desondanks aan dit rapport veel waarde wordt toegekend, vooral in het buitenland op basis van de solide reputatie die de Algemene Rekenkamer als Hoog College van Staat geniet. Ze bepleiten het uitbrengen van een Engelse vertaling van het rapport, zodat buitenlandse overheden en kennisinstellingen zelf over de waarde ervan kunnen oordelen.

Egyedi en Enserink concluderen ook dat eerder onderzoek baten van open standaarden zichtbaar heeft gemaakt. Zo werken ze als een prikkel voor de lokale economie en innovatie. Ook treedt er een herverdelingseffect op: een deel van de winst komt meer bij afnemers te liggen. Voor exacte becijferingen is verder wetenschappelijk onderzoek nodig. Gegeven het grote maatschappelijke belang is zulk onderzoek ook wenselijk, adviseren de wetenschappers.

De uitkomsten van het onderzoek van de Delftse wetenschappers zijn als hoofdstuk opgenomen in de negende editie van het ‘Jaarboek ICT en samenleving’. Deze editie zal medio december worden uitgebracht.

Reageren is niet meer mogelijk..

Fragmenten

"Fragmenten" is mijn persoonlijke website, de plek waar ik schrijf over de projecten en thema's waar ik bij betrokken ben, de boeken waar ik aan werk. In mijn leven probeer ik vast te houden aan wat in Psalmen 34:12 staat: "Wie is de man die lust heeft in het leven, die genoeg dagen liefheeft om het goede te zien?". Of het nu gaat om open ICT, digitale geletterdheid, interculturalisatie, of geloof en spiritualiteit, ik wil er mee bezig zijn om het goede te zien. Dat vereist soms, vaak wellicht, een scherp doordringen tot de kern van de zaak, een kritische beschouwing, het wegblazen van stof en slingers.