Hypeocratie

Uitgesteld

Een blanke, in een gekleurde wereld

Uitgesteld

Boekbespreking: (R)Evolutie van Werk


Een van de vragen waar ik voor mijn lezingen over Bring your own device mee aan de slag moest was: “Is BYOD een hype of een langer doorlopend fenomeen?”. Voor het antwoord dook ik in bredere trends zoals Consumerization of IT, geopolitieke en demografische ontwikkelingen, de lange termijnverschuivingen in de relatie privé-publiek-zakelijk en de ontwikkeling van de arbeidsorganisaties in het westen. Mijn inschatting is dat de organisatie, het bedrijf van de toekomst vooral een kleine kernorganisatie is waarin kennis, financiën en netwerken worden geborgd met daaromheen een schil van zzp-achtige medewerkers die voor kortere of langere tijd aan de organisatie verbonden zijn, en wellicht meerdere gelijktijdige verbintenissen hebben. Goed, ik ben een gesjeesd historicus die inmiddels wat meer verstand heeft van technologie en 1 plus 1 kan doen. Het belette me niet om een dergelijke stevige uitspraak te doen over de toekomst van arbeidsorganisaties. Gelukkig las ik kort daarna dat Bas van de Haterd aan de slag wilde met een nieuw boek over de toekomst van werk met contouren die overeenkwamen met de bespiegelingen van een gesjeesd historicus. Ik schrijf ‘gelukkig’, want Bas heeft echt verstand van de arbeidsmarkt en ontwikkelingen als Het Nieuwe Werken, arbeidsverhoudingen, recruitment, et cetera. Het nieuwe boek: “(R)Evolutie van werk. Sociaal kapitaal in organisaties” is inmiddels verkrijgbaar. Omdat ik een vroege besteller was heb ik een gesigneerd exemplaar liggen :-).

(R)Evolutie van Werk valt in twee delen uitéén (eigenlijk drie, er zitten een korte historische schets bij). Bas geeft enerzijds een overzicht van actuele trends en verschijnselen om deze vervolgens, in het tweede deel te vertalen naar lijnen voor de toekomst. De twee hoofddelen beginnen met een duidelijke doelstelling en samenvatting waardoor je als lezer direct kaders hebt en de hoofdlijnen op het netvlies krijgt. De behandeling van de trends is zakelijk, to-the-point met weinig poespas. Als lezer moet je geen uitgebreide wetenschappelijke onderbouwingen verwachten. Je krijgt een beknopte schets van de trends met voldoende praktijkvoorbeelden om te kunnen zeggen: “Ja, dat is waar ook”. Voor mij als open source man is het prettig tegen voorbeelden als Linux, Firefox, OLPC en Wikileaks aan te lopen.

In het deel “De toekomst van werk” schetst Bas acht toekomstlijnen:
  1. digitalisering en internationalisering van werk;
  2. waardering van menselijk kapitaal;
  3. zwermen van zelfstandigen;
  4. tijdelijkheid van organisaties;
  5. externe medewerkers;
  6. flexibele kern;
  7. situationeel leiderschap en zelfmanagement, en
  8. beloningsmodellen.

Bij het kijken naar de toekomst wordt de kristallen bol thuis gelaten, want de lijnen zijn geworteld in actuele (goede en slechte) voorbeelden en verwijzingen. Bij iedere lijn krijg je als lezer (indivu of organisatie) vragen voorgehouden, waarmee de toekomst direct naar het heden wordt getrokken. Hoe sta ik er voor? Wat kan/moet ik met deze lijn? De onderliggende vraag is: “Kan ik het mij veroorloven om deze toekomstlijn te negeren?”.

Persoonlijk vond ik het sterk dat bij de internationalisering van werk werd verwezen naar de ontwikkelingen in Afrika. ‘Wij’, in het westen, lopen te snel het risico met de smalle blik van het Westeuropees beschavingsdenken naar de wereld te kijken. Door te wijzen naar de ontwikkeling van kennis in Afrika en het potentieel dat daardoor ontstaat zorgt Bas voor een verruiming van die smalle blik. Ik denk dat deze verruiming op meer plaatsen in het boek mogelijk was geweest met voorbeelden uit Azië en Latijns-Amerika. Binnen het BYOD-fenomeen is het bijvoorbeeld fascinerend te zien hoe snel de acceptatie in Azië verloopt en hoe moeizaam en stroperig we in Westeuropa met BYOD worstelen.

In het laatste deel wordt stilgestaan bij de verschuiving van menselijk kapitaal (de waarde van de mensen binnen je organisatie) naar sociaal kapitaal (de waarde van de mensen met je wil samenwerken). De ontwikkeling van kleinere organisaties gaat/ valt samen met de flexibilisering van de arbeidsmarkt. Bas schetst twee typen medewerkers. De procesmanagers werken straks nog bij die kleine organisaties en weten de zaak te organiseren daar waar het nodig is. De rest van ons zal zich moeten ontwikkelen tot inhoudelijke superspecialisten die aanhaken waar en wanneer zij het best tot hun recht komen.

(R)Evolutie van Werk leest prettig weg en zet je aan het denken over de toekomst van jezelf en jouw organisatie op een in ontwikkeling zijnde arbeidsmarkt. De kracht van het boek is dat het meer dan voldoende praktijkvoorbeelden en actuele ontwikkelingen geeft om de voorspellingen (toekomstlijnen) op hun merites te beoordelen. Of ze voor jou persoonlijk relevant zijn, kun je alleen zelf bepalen. Ik ben er blij mee, niet in de minste plaats omdat mijn voorspellingen over BYOD met wat meer autoriteit te onderbouwen zijn.

image: http://www.janstedehouder.nl/wp-content/uploads/2013/01/0_home_jan_Dropbox_Blog_afbeeldingen_9789023250838.gif

Titel: (R)Evolutie van Werk. Sociaal kapitaal in organisaties

Geschreven door: Bas van de Haterd

Uitgever: Van Gorcum

Prijs: € 17.50

Reageren is niet meer mogelijk..

Fragmenten

"Fragmenten" is mijn persoonlijke website, de plek waar ik schrijf over de projecten en thema's waar ik bij betrokken ben, de boeken waar ik aan werk. In mijn leven probeer ik vast te houden aan wat in Psalmen 34:12 staat: "Wie is de man die lust heeft in het leven, die genoeg dagen liefheeft om het goede te zien?". Of het nu gaat om open ICT, digitale geletterdheid, interculturalisatie, of geloof en spiritualiteit, ik wil er mee bezig zijn om het goede te zien. Dat vereist soms, vaak wellicht, een scherp doordringen tot de kern van de zaak, een kritische beschouwing, het wegblazen van stof en slingers.