Hypeocratie

Uitgesteld

Een blanke, in een gekleurde wereld

Uitgesteld

Hoe spring je als onderwijs vroeg genoeg in op de volgende technologiehype?

In de grote wereld van technologische innovatie gebeuren spannende dingen. Google maakt zich inmiddels erg druk over onze levensduur, waarbij ik me wel afvraag wat voor commerciële (meer)waarde dit voor de grootste advertentiekoper ter wereld kan hebben. Misschien iets van: “Hoe langer we leven, des te langer heeft het opgebouwde informatieprofiel een commerciële waarde”? In ieder geval is het spannend, de wereld van transhumanisme en singulariteit. Big Data, ook zo’n facinerend domein, en kunnen we nog wel even doorgaan. Voor Hypeocratie hou ik meerdere trends in de gaten, en vooral de beloften die ze met zich meebrengen. “In de toekomst zal…”. Als je het vervolgens hebt over aansluiting van het onderwijs op de samenleving, en je ziet het toegenomen belang van verschillende technologieën in ons leven, dan lijkt het zo logisch om te streven naar een onderwijssysteem dat razendsnel mee kan schakelen. Immers, de ontwikkelingen ’buiten’ volgen elkaar ook steeds sneller op. En voilá, de iPad-scholen zijn geboren onder aanvoering van de man die ook met Newconomy al zo succesvol was. In ieder geval zijn de deelnemende scholen razendsnel op de trein van de iRevolutie gesprongen, aangevuld met ’nieuwigheidjes’ zoals meer nadruk op zelfstandig leren door de leerlingen (met de docent als coach/begeleider) en een verlengde schooldag. Nee, de leerlingen die in september 2013 op een iPad-school zijn begonnen zijn in juni 2027 klaar voor de arbeidsmarkt als hoogwaardige kenniswerkers.

Begin juli mocht ik aanschuiven bij een ronde tafel in de Tweede Kamer over digitalisering van het onderwijs. In de position paper die aangeleverd moest worden schreef ik over het inspringen op technologiehypes het volgende:

De overheid (moet) er op de eerste plaats voor waken dat de ene na de andere technologiehype maar een plaats moet krijgen in het onderwijs uit angst dat we aansluiting met de rest van de wereld verliezen of onze kinderen niet voldoende toerusten voor de 21e eeuw. Mijns inziens zouden de overheid en onderwijsinstellingen zich moeten richten op de fundamenten: de educatieve technologie-architectuur en -infrastructuur; de opleiding van docenten; en, een brede verankering van digitale geletterdheid in het curriculum.

Ik kan vrij eigenwijs zijn in een gezelschap dat bij elkaar zit om te laten zien hoe snel en makkelijk nieuwe technologieën in het onderwijs kunnen landen (inclusief een vertegenwoordiger van de iPad-scholen die geen iPad-scholen meer mogen heten). In de paper riep ik ook iets over wat wel prioriteit moet krijgen:

Mijns inziens zouden de overheid en onderwijsinstellingen zich moeten richten op de fundamenten: de educatieve technologie-architectuur en -infrastructuur; de opleiding van docenten; en, een brede verankering van digitale geletterdheid in het curriculum.

Eigenwijs zijn is prima (soms in ieder geval), maar het is wel prettig als jouw bespiegelingen op een gegeven moment steviger verankerd kunnen worden. Ik was dus erg blij met het rapport Mapping and Analysing Prospective Technologies for Learning: Results from a consultation with European stakeholders and roadmaps for policy action (MATEL) van het Institute for Prospective Technological Studies (IPTS). De eerste beleidsaanbeveling van dit adviesorgaan van de Europese Commissie luidt namelijk:

The first key policy message that the MATEL study brings to the policy making and research community is the need to always consider the introduction and implementation of technologies in learning in relation to the dynamics, evolution and needs of learning systems. Learning takes place in a complex ecosystem where one must be aware of technology trends and not be “technology driven”. From this perspective, policy making should not be led astray by “fashionable” technologies with the risk of massive cyclical technological investments that have little effect on changing the way learning happens.

Het onderwijs en leermethoden moet centraal staan en niet de ’hype du jour’, hoe mooi en nuttig die ook op het moment kan lijken. De noodzaak van de technologie-architectuur en -infrastructuur komt aan bod in de tweede aanbeveling:

The second key policy message that MATEL delivers is that the world of technologies is also a complex ecosystem with strong interdependencies, which must be taken into account to ensure effectiveness of technology implementation in learning. This is a key aspect to be considered when planning the introduction of a specific technology in learning (and goes hand in hand with the need for technology “awareness” rather than “trendiness” mentioned above). A fragmented, technology-by-technology approach is likely to fail; a system view is no less necessary when planning technology adoption than it is in when we are trying to transform education.

Het aspect Digitale geletterdheid is gelijk meegenomen door de genoemde noodzaak voor ’technology awareness’. Het derde beleidsadvies heeft betrekking op de uiteindelijke incorporatie van technologieën in het onderwijs:

The third and final key message of MATEL relates to the fact that most of the key MATEL technologies were not developed, in the first instance, with learning purposes in mind. The “not invented here” attitude explains – to some extent – the “resistance to adoption”, especially in formal education where the “push” of technologies without embedded learning quality approaches is often perceived as a risk which could turn learning into a superficial and possibly meaningless experience. Attention should be focused on developing professional profiles able to ensure a meaningful use of technologies in learning, such as designers able to: adapt technologies to learning purposes; anticipate the needs of practitioners; understand and face the concerns of practitioners.

Dit sluit aardig aan bij het derde punt uit mijn position paper. Niet alle technologie is ontworpen voor het onderwijs en sluit dus ook niet automatisch aan. Mijn oplossing is dat docenten beter worden toegerust op het gebruik van welke technologie maar ook door een betere digitale geletterdheid.

Wat betekent deze studie voor de iPad-scholen? Een van de praktische adviezen is het opstarten van projecten rond onderwijs met behulp van mobiele apparaten en dat lijkt me meer dan zinvol. Maar dan de volgende opmerking:

Interoperability is a key area of concern and should be researched further to ensure a smooth ecosystem of technologies is available to support learning transformation.

De noodzaak van soepele uitwisseling van informatie en gegevens in een omgeving met meerdere typen apparaten en technologieën moet inderdaad centraal staan. Interoperabiliteit is een randvoorwaarde, evenals het gebruik van open standaarden. Tja, dan kom je niet ver met de iTunes-silo.

De MATEL-studie heeft gekeken naar technologieën die de komende vijf tot tien jaar een rol kunnen spelen in en rond het onderwijs, zowel het formele onderwijs als het beroepsgerichte onderwijs. En dan was er ook nog een focus op die technologieën die echt een band met het onderwijs hebben, zoals mobiele apparaten, gaming, open eductional resource, ePortfolios et ceterea. De aansporing om voorzichtig te zijn met ’fashionable technologies’ gaat niet eens over de bredere technologiehypes die op ons afkomen, dus hoe voorzichtig moet je als onderwijs daar dan wel niet mee omgaan. De studie is een ’ must read’ en gaat voor Hypeocratie nog goed doorgespit worden.

Natuurlijk is het essentieel om in de slotfase van een opleiding scherp aan te sluiten bij de actuele behoeften van de samenleving en de arbeidsmarkt. Maar daar hoef je niet mee te beginnen in groep 1 van de Basisschool. Het onderwijs moet geen deel uitmaken van de Hypeocratie, maar moet ons toerusten verstandig en zinvol om te gaan met de processen van voortdurende technologische evolutie of – innovatie.

Reageren is niet meer mogelijk..

Fragmenten

"Fragmenten" is mijn persoonlijke website, de plek waar ik schrijf over de projecten en thema's waar ik bij betrokken ben, de boeken waar ik aan werk. In mijn leven probeer ik vast te houden aan wat in Psalmen 34:12 staat: "Wie is de man die lust heeft in het leven, die genoeg dagen liefheeft om het goede te zien?". Of het nu gaat om open ICT, digitale geletterdheid, interculturalisatie, of geloof en spiritualiteit, ik wil er mee bezig zijn om het goede te zien. Dat vereist soms, vaak wellicht, een scherp doordringen tot de kern van de zaak, een kritische beschouwing, het wegblazen van stof en slingers.