Hypeocratie

Uitgesteld

Een blanke, in een gekleurde wereld

Uitgesteld

Vijftig tinten grijs prima, vijftig tinten Nederlanders niet

Na het schrijven van het artikel over Het Grote Racisme Experiment (wat nog steeds een boel bezoekers oplevert) ben ik misschien wat al te scherp op ‘incidenten’. De hele discussie over zwarte piet laat nu ook niet de beste kant van een aantal mensen zien. Kijk, racisten heb je altijd, racisme is van alle tijden, en de grens tussen vooroordeel, het “ik moet toch kunnen zeggen wat ik wil” en racisme is dun, soms angstaanjagend dun. Overheden en media spelen hun eigen rol in het aanwakkeren van angstgevoelens die de bodem van het etnische ongemak omwoelen.

Bang zijn voor de boze zwarte man
Michael Moore legde in “Bowling for Columbine” een link tussen de vuurwapengekte en de angst voor de “grote, zwarte man”. Als er een misdrijf wordt gepleegd, wat is dan het profiel van de mogelijke dader? Inderdaad, een “grote, zwarte man”. Media en functionarissen zetten het publiek op een grootschalige klopjacht naar grote, zwarte mannen, terwijl de dader vaker dan niet uiteindelijk toch een andere etniciteit blijkt te hebben. Zelfs een blanke identiteit. De zwarte bevolking van de Verenigde Staten is een groter voorstander van wapenbeheersing dan de blanke bevolking, simpelweg omdat de zwarte bevolking meer te vrezen heeft van angstige blanken met wapens dan omgekeerd. Voor wie een meer wetenschappelijke beschouwing wil lezen over de positie van de zwarte bevolking in het licht van het strafrecht, kan ik het boek The New Jim Crow van Michelle Alexander aanraden.

Ik moest weer even aan de documentaire van Moore denken na het lezen van ¨ Zwarte Pieten gewapend tijdens intocht¨ Was er een concrete dreiging van terroristen om ik weet niet wat te doen? Nee, zo stelde politiewoordvoerder in het artikel, “maar ook wij waren natuurlijk op de hoogte van de zwarte-pieten-discussie”. Goed, dan maar even terug naar die discussie. We hebben het hier over Nederlandse staatsburgers met een wat donkere kleur die zich al jaren ergeren aan de slavenknecht zwarte piet. Zij hebben gebruik gemaakt van hun democratische recht om daar bezwaar tegenaan te tekenen, zowel bij de organiserende overheden als bij de rechter. Bij de rechter is het stuk gelopen, de gemeente Amsterdam heeft het evenement iets aangepast. Vervolgens hebben sommigen gebruik gemaakt van hun -opnieuw democratische- recht van protest, zonder daarmee het evenement voor de anderen compleet te verzieken. Kortom, in de discussie: “Wanneer passen ze zich nou eens aan aan de Nederlandse samenleving?” een mooi voorbeeld van ingeburgerd en aangepast zijn. Toch?

Maar ja, ergens hebben overheidsfunctionarissen en bromsnorren besloten dat “zwarte mensen die niet blij zijn” in de risico-analyse gelijk gesteld moeten worden met “wandelende tijdbommen die Sinterklaas of Zwarte Piet wel eens om zouden kunnen leggen”. Noem mij kort door de bocht, maar dat lijkt me racisme van het hoogste soort. Klaarblijkelijk wordt binnen de Nederlandse rechtsstaat gedacht dat “boze zwarte mensen” bij het uitoefenen van hun democratische rechten vele malen gevaarlijker zijn dan, ik noem maar wat, strafrechtadvocaten die in hun strenge toga’s demonstreren voor de hulp op rechtsbijstand.

Maar o wee als je het opneemt voor de boze zwarte man
Wat je klaarblijkelijk ook niet moet, mag doen in deze discussie, is het opnemen voor de gevoelens van de andersgetinte Nederlander. Anouk heeft haar fanbase mooi op kunnen ruimen. En de organisatoren van een feest met gekleurde pieten moesten ook een hoop racistische bagger verdragen. Als je het niet eens bent met onze rijke Hollandsche traditie dan donder je maar terug naar je eigen land, zo is de uitspraak. Nee, zwarte piet moet vooral zwart blijven, heel zwart, diep zwart, slaafs zwart. En durf iemand geen racist te noemen!

Jammer, ik noem het gewoon zoals het is

Sorry, Nederland, maar ik noem het gewoon zoals het is. Ik zie dagelijks hoe je reageert op iemand die een paar tinten donkerder is dan roomsblank. Met een pleegdochter, geboren en getogen in Nederland maar met Afrikaanse ouders, is er voortdurend de confrontatie met de angstige, wantrouwige, achterdochtige, asociale blanke Nederlander. Even wat boodschappen halen bij de Action? Het personeel drukt al op de knop om de beveiliging erbij te halen, en excuses voor het valse alarm ho maar! Een huisarts die niet eens de moeite neemt om vriendelijk een jong meisje op haar gemak te stellen, maar bars vraagt wat er aan de hand is. Buren die na al die maanden nog niet weten wat ze zien en inmiddels een stuk minder bereid zijn afgeleverde pakjes even aan te nemen als we niet thuis zijn (de goede daargelaten, top buren). En dan heb ik het nog niet over de racistische opmerkingen van sommige buren, de enorm gedaalde tolerantie voor burengeluid en het gegeven dat sommigen ons niet eens meer willen groeten. Even winkelen met mijn pleegdochter levert ook “leuke” situaties op. De service is een stuk minder en je ziet het personeel denken: een blanke vent van (ik zeg het met moeite) middelbare leeftijd met een zwarte, jonge, leuke meid…. sugar daddy?.

Voor alle duidelijkheid, mijn pleegdochter heeft inmiddels al geen zin meer om voor een bijbaantje in onze omgeving te solliciteren. Het voortdurend nagestaard en achterdochtig in de gaten gehouden worden werkt niet echt stimulerend. En het is geen incident. Ik wandel en leef al jaren als blanke in een gekleurde wereld. Ik zie al jaren hoe mijn andersgetinte vrienden, geloofsgenoten en kennissen behandeld worden in winkels, restaurants, supermarkten, op straat. En waag het eens om als andersgetinte Nederlander boos te worden op de niet aflatende, voortdurende, altijd aanwezige racistische bejegening. Want voor alle zekerheid beginnen “wij” dan vast kogelvrije vesten te dragen. Het is een trieste constatering dat – voor “ons” gevoel- alleen blanke Nederlanders boos mogen zijn, want al die andersgetinte Nederlanders… nee, die niet.

1 comment to Vijftig tinten grijs prima, vijftig tinten Nederlanders niet

  • Sabine

    Ik vermoed dat de kogelvrije vesten meer ingegeven waren door de escalerende reacties in de ‘discussie’ dan door de initiele protesten. Maar ik kan er naast zitten.

Fragmenten

"Fragmenten" is mijn persoonlijke website, de plek waar ik schrijf over de projecten en thema's waar ik bij betrokken ben, de boeken waar ik aan werk. In mijn leven probeer ik vast te houden aan wat in Psalmen 34:12 staat: "Wie is de man die lust heeft in het leven, die genoeg dagen liefheeft om het goede te zien?". Of het nu gaat om open ICT, digitale geletterdheid, interculturalisatie, of geloof en spiritualiteit, ik wil er mee bezig zijn om het goede te zien. Dat vereist soms, vaak wellicht, een scherp doordringen tot de kern van de zaak, een kritische beschouwing, het wegblazen van stof en slingers.